Bilgisayar kullanan kişilerin en büyük sorunlarından bir tanesi de karşılarına çıkan bilgisayar terimleri bilmemelidir. Bu yazıda ise aklımıza gelen bildiğimiz bilgisayar terimlerini kullanıcılarımız ile paylaşmaktayız. Access Depolanmış olduğu yerden bir bilgiye, (data) veya bir cihaza (bir disket okuyucusu gibi) girişi sağlamak,…

Başlıyoruz

Access

Depolanmış olduğu yerden bir bilgiye, (data) veya bir cihaza (bir disket okuyucusu gibi) girişi sağlamak, okumak veya yazmak.

Accuracy

Hatadan uzaklık derecesi.

Bilgisayar ağı değişik yerlerdeki bilgisayar sistemlerini birbirine bağlayan bir veri iletişim sistemidir.

 

AD/DA Çevirici

Analog ses işaretlerini sayısal işaretlere ya da tersi işlemi aynı şekilde hazırlayan devrelerdir.

Adapter (Adaptör)

Direkt olarak birbirlerine uyum sağlamayan iki konnektörün veya cihazın bağlanmasını sağlayan bir aracı cihaz.

ADC

Analog sinyalleri karşılığı olan dijital sinyallere dönüştüren bir cihaz.

AF

Auto-focus. Kameralarda netliğin otomatik olarak sağlanmasıdır.

AIX

IBM tarafından geliştirilen UNIX tabanlı işletim sistemi.

Aldus PageMaker

PC’lerde en yaygın kullanılan masaüstü yayıncılık programı olan Aldus PageMaker, grafik yazılımları ve tarayıcıları ile oluşturduğunuz grafikleri kolayca yerleştirip formatlamanıza imkan veren masaüstü yayıncılık programı.

Alfa kanalları

Photoshop’da, dökümanı oluşturan kanalların haricindeki her yeni kanala verilen isim.

Alphanumeric

Alfabetik ve nümerik karakterlerden oluşmuş kelime.

Analitik

Elektronik devrelerin matematiksel yolla çözümlenmesi.

Analog computer

Analog hesaplayıcı (Analog Bilgisayar).

 

Analog

İşlemden geçirilen yada yeniden orjinal bir görüntü veya sesi temsil eden bir elektirk sinyalinin varyasyonu.

Animatic

Videoteyp’de ya da bilgisayar ekranında gösterilen bir video programının görüntüsel dış çizgisi.

Antialias

Bilgisayarlardaki her resim piksellerden oluştuğu için, eğik kenarlarda genellikle çirkin sivri uçlu merdiven basamakları oluşur. Antialias bu kenarları güzleştirmek için kullanılan bir metoddur.

Appletalk

Apple bilgisayar ürünleri ve diğer bilgisayarlar arasında iletişimi sağlamak amacıyla geliştirilmiş bir iletişim protokolüdür.

ARPANET

İleri Araştırma Projeleri Ajansı Bilgisayar Ağı (Advanced Research Projects Agency Network). Internet ağı konusunda ilk çalışmalar yapılırken o ağa verilen ad. Bugünkü Internet’in temeli.

ASCII

Birçok bilgisayarın kullandığı standart 8 bitlik haberleşme kodudur.

Assembler

Makine dilinde program üreterek bilgisayar tarafından doğrudan işletilebilmesini sağlayan bilgisayar programıdır.

Audio Track

Audio sinyallerini taşıyan video teybin bir bölümü.

AVI

Ses ve Video özelliklerinin bir arada kullanılabildiği dosyalar. Window’s un Medya Aygıtı öğesi üzerinden ulaşılabilir.

AWK

Unix’in özelliklerini de taşıyan oldukça güçlü bir “yığın dilidir.

Axis

Uzunluğu ölçümü veya konumların tesbiti için başvurulan sabit bir hat.

Backbone

Büyük veri kapasitesine sahip bir ağı besleyen hızlı bir hat veya bir seri bağlantıdır.

Back up

Data disketlerinin 2. kopyası veya tahrip olma, kaybolma olasılıklarına karşı yapılan yedekleme işlemi.

Background

Zemin, geri plan, görüntünün arka planı.

Bandwidth

Bir kanalın ya da devrenin veri iletme oranı veya iletişim kapasitesi ölçüsü.

Barkovizyon

Video dahil, bilgisayardan aldığı tüm sinyalleri perdeye yansıtabilen bir projeksiyon sistemidir.

BASIC

Kelimelerinin ilk harflerinden oluşan, ilk defa DARMOUNTH kolejinde geliştirilen en basit bilgisayar programlama dili.

Baud Rate

Bilgisayar kontrollu sistemlerde seri hatlar üzerindeki bilgi akış hızı birimi.

Bit

İletilebilen bilginin en küçük miktarı. Bir alfabetik karaketri, bir sayısal rakamı belirten ya da sinyallemeyi ve diğer fonksiyonları değiştiren bir kombinasyonu.

 

Boot

Sistemin istenilen seviyeden işleme başlamasını sağlayan makine prosedürü.

 

BPS

Bit per second (saniyedeki bit sayısı)

 

Built-in

Cihazın içine yerleştirilmiş olan sistem veya başka bir cihaz.

 

Byte

Sekiz data biti+bir parti bitten meydana gelen bir alfabetik veya özel karakterdir. Genelde ASCII kodludur.

 

Cad

Grafik işlerinin mimari ve mühendislik sistemleri için çizim ve planların bilgisayarda üretilmesi.

 

CD-I (Interactive-CD)

Duran görnütler, audio, grafik ve bilgisayar bilgileri verebilen interaktif bir ürün için kullanılan deyim .

 

CD-ROM

Yazılımların depolanmasında, arşivlenmesinde ve multimedya uygulamalarında kullanılan dünya standartıdır.

 

CD-Audio

Müzik CD’lerinin yayımlandığı medyadır ve tüm CD okuyucularında çalışabilme özelliğine sahiptir. CD-Audio’nun bilgi kayıt formatı Kırmızı Kitap adı verilen teknik spesifikasyonla standartlaştırılmıştır.

 

Channel (Kanal)

Bir ağdaki iki yer arasında, belirli iletim hızına sahip bir iletişim hattı.

 

Character (karakter)

Bilgisayar tarafınrdan yazılıp okunabilen ve depolanan herhangi bir tek alfabetik, nümerik, noktalama veya değer işaretlerinden biri.

 

Chip

İnce kesilmiş silisyum dilimi.

 

Client

Internet üzerindeki bir sunucuya bağlanmış olan “istemci” makinaya “aclient” ismi verilir.

 

Computer Simulation

Bir bilgisayar programı içindeki fiziksel işlemlerin simülasyonu.

 

Configuration

Bir bilgisayar sisteminin dizaynı cihazların birbirine uyumunu sağlayan arajman işlemi.

 

Control unit

Bilgisayarda işlemleri organize ve kontrol eden bölüm.

 

CPU

Central Processing Unit. Merkezi İşlem Birimi. Bilgisayarın işlemlerinin yapıldığı ve transistörlerin bulunduğu küçük çip.

 

DA/Converter

Bilgisayar tarafından kullanılan dijital sinyalleri, analog sinyallere çeviren bir cihaz.

 

DAT

Dönel kafa prensibi ile sayısal yazan ve okuyan kesinlikle dip gürültüsü olmayan kayıt cihazları.

 

Data (Bilgi-veri)

Bilgisayar tarafından üretilen ve işlenebilen bilgi elemanı için kullanılan genel terim.

 

Data bus

Veri hattı.

 

Default

Bilgisayarın otomatik olarak geçerli saydığı ve aksi belirtilene kadar geçerliliğini koruyan işlem veya değer.

 

Definiton

Bir görüntünün kesinlikği veya ayrışımı.

 

Delimiter

Bir depolama bölgesinde bilginin başlangıç ve bitişini işaretleyen karakter.

 

Device

Özel bir işlem yapabilen hardware parçası. Printer, bir device örneğidir.

 

Dial-up

İki makine arasında telefon hattı üzerinden arama yapılarak sağlanan geçici bağlantıya verilen isim.

 

Directory (dizin)

Depolama bölümü için her dosyaya ait adı, yeri, boyutu, yazılım veya son düzeltme tarihini veren tablo.

 

Disket

Software veya data kaydetmeye yarayan, düz, eğilebilir, magnetik materyal ile kaplı ve koruyucu zarf içindeki çevre birimi.

 

DNS

Internet alfanümerik adreslerini sayısal adreslere (IP numarası) çeviren yöntem.

 

DOS

Bilgisayarın bilgi girişi ve depolama işlemleri için hazır hale gelmesini sağlayan işlemler topluluğu. Dos İşletim Sistemi.

 

Download

Program ve / veya bilgilerin dosyalarını bir bilgisayarndan bir başka cihaz veya bilgisayara geçirmek.

 

Drive

Magnetik elemanları yazıp okuyabilen ve CPU’nun işlem yapabilmesini sağlayan araç.

 

Dump

Bir bilgisayarın hafızasının içeriğini görüntülemek, yazmak veya depolamak.

 

E-mail

Elektronik mektup. Internet üzerinde kişisel mektupların bir noktadan bir diğerine yollanması için kullanılan yöntem.

 

Elapsed time

CD’de çalınan bölümlerin süresine gösteren hane.

 

Emisyon

Katı, sıvı yüzeyden ya da genellikle bir metalden elektronların elektromanyetik radyasyon yoluyla veya elektronların ısı yoluyla açığa çıkarılması.

 

Erase

Magnetik bir bilgiyi yenilemek veya silmek.

 

Ethernet

Başlangıçta Xerox tarafından geliştirilen, daha sonra Digital, Intel ve Xerox (DIX) tarafından düzenlenen 10Mb/s iletişim ağı standardı.

 

Extension

Dosya adından sonra yazılan üç karaktere kadar ek. Extension, dosya adının belirleyicisi veya ayırıcısı olarak görev yapar.

 

FAQ

Sıkça Sorulan Sorular (SSS).

 

Fetch

Bilgisayarda emirlerin getirilmesi.

 

File

Bilgisayar tarafından bir bütün olarak kabul edilen, birbirleri ile ilgili data gruplarının toplandığı program.

 

Finger

Sizin bağlı bulunduğunuz ağdaki kullanıcılar hakkında bilgileri bulmanızı sağlayan bir protokol.

 

Fixed disk

Data depolaması için kullanılan, çevre etkilerinden korunmak için sıkı kalıplara alınmış hard disk.

 

FPU

Floating Point Unit-Kayan Nokta Ünitesi ; CPU üzerinde bulunan ve çok hassas işlemlerin yapılmasında görev alan ünite.

 

Freeware

Ücretsiz kullanılabilen yazılım.

 

FTP (File Transfer Protocol)

Çeşitli sistemler arasında dosya aktarımı yapılmasını sağlamak için kullanılan bir protokol.

 

Gateway

Aynı fonksiyona sahip fakat farklı yapıdaki ağlar arasında verileri aktaran programlara denir.

 

Gif

Graphisc Interchange Format; Web sayfalarında sık sık kullanılan,Grafik dosyalarını sıkıştırmak ve zamandan tasarrufta etmek için Compuserve tarafından yaratılan grafik formatıdır.

 

Graphic

Grafik

 

Groupware

Aynı bilgiler üzerinde çalışan bir grup insan içn tasarlanan programlara denir.

 

Hardware

Bilgisayar sisteminin sahip olduğu cihazların tümü, Donanımı.

 

Head

Kafa, video cihazında bandı okuyan ya da kayıt yapan ve bir tambur içine gizlenmiş hareketli parça.

 

High grade

Yüksek manyetik özelliğe sahip video bant.

 

Horizantal Resolution

Ekran üzerinde yatay olarak bulunan pixel’lerin sayısını belirtir.

 

Icon

Kullanıcını istediği fonksiyonu yerine getirebilmesi için seçtiği yazılım; işlemlerini sembolik imgeleri.

 

Input/Output

Bilgisayarlar ile haberleşme yapan cihazlar için kullanılan genel terim. Bu terim için I/O kısaltması kullanılır.

 

Input

Merkezi bir işlem ünitesine veya ünitesinde bilgi transferi için gerekli işlemler.

 

Interlock

Bir cihazın yalnız önceden belirlenmiş şartlarda çalışabilmesine imkan veren güvenlik tertibatı.

 

Interpolation

Bilinen iki nokta arasındaki bilinmeyen üçüncü noktanın bulunması tekniği, matematiksel işlem türü.

 

ISDN

Eşzamanlı ses, veri ve görüntü bilgisinin birkaç kanal üzerinden yüksek hızlı iletimi.

 

Jaggies

Şekillerin bilgisayar grafiğindeki köşeleri. Aynı zamanda “Alasing” diye de adlandırılır.

 

Jamming

Bir işletim sistemini istenemeyen sinyallerle kasten bozma.

 

Kamera

Görüntüyü elektriksel işaretlere çeviren sistem.

 

KİOSK

Kiosk bir PC ve dokunmatik ekrandan oluşan bir sistemdir.

 

LAN

Yerel bilgisayar ağı.

 

LCD

Sıvı kristal ekran. Kristal uygulanan elektrik akımında değişme prensibine göre çalışır.

 

LD-ROM

Bilgisayardan alınan talimatların, 12 inçlik diske video ve audio trackleri olarak kayıt edilmelerini sağlayan yeni bir kompact disk.

 

Loop

Devamlı olarak bir dizi bilgisayar instructionu (talimatı)’nı tekrarlayan ve bu işlemi belli bir sonuç elde edilene veya önceden belirlenen bir şart gerçekleşene kadar sürdüren program bölümü.

 

MAC

Renk, aydınlık, ses ve eşzamanlama işaretlerinin sıkıştırılarak bir satır boyunca ayrı ayrı zamanlarda gönderildiği yeni TV yayın sistemi.

 

Mainframe – Ana Frame

Ölçüleri ve kapasitesi itibarı ile büyük bir bilgisayar.

 

MAP

Web tasarımında kullanılan, yüklenen grafiğin belirli bölgelerine basıldığında değişik bağlantıları çağırmak için kullanılan sistemdir.

 

Mass Storage

Büyük kapasiteli (megabayt, gigabayt) ikinci depolama sistemleri.

 

Master

Bir kayıt işlemindeki esas kopya.

 

Megabyte – MB

Bir milyon bayt.

 

Megahertz – MHz

Bir saniyede milyonlarca saykıl.

 

Memory Window

Kullanılmakta olan ve kalan belleği gösterir.

 

Memory

Bilgisayarda, bilginin depo edildiği, kopyalandığı ve yeniden kullanıldığı yüksek erişim hızına sahip bölüm.

 

Mic – Mik

Çeşitli mikrofonlardan veya diğer audio kaynaklarından alınan sesleri mono veya stereo olarak kayıt etmek için kullanılan cihaz.

 

Microphone

Mikrofon, ses enerjisini elektrik enerjisine çevirin araç. Ses dalgalarının havada oluşturduğu basınç değişikliklerine uyabilen esnek bir diyafram içerir. Bu diyafram ya doğrudan basınçla ya da basınç değişikliği ile çalışır.

 

Midi

(Musical Instruments Digital Interface) elektronik müzik enstrümanlarının birbirleri arasında bilgi gönderebilmeleri amacı ile geliştirilmiş bir ara birim.

 

MIDI THR

Birkaç aletin birbirine bağlanması için gerekli komut.

 

Modem

Modilatör – Demodülatörun kısa yazılışı. Bilgisayardan gelen sinyalleri analog sinyal haline dönüştürerek telefon hattı üzerinden nakledilebilmesini mümkün kılar veya bu yolla gelen sinyalleri bilgisayarın kullanabileceği hale dönüştürür.

 

Monitör

Video dilinde, video girdileri olan bir televizyon.

 

MTBF

Bir cihazın bozulmadan önceki ortalama kullanılma süresi.

 

Network

Bilgisayar ağı. Birçok bilgisayarın çeşitli yöntemlerle birbirine bağlanarak bazı bilgileri paylaşabilmelerini sağlar.

 

NNTP

Ağ Haberleri Aktarma Protokolü (Network News Transfer Protocol).

 

Node

Bilgisayar ağına bağlı ve adresi verilerek erişilebilen cihazlara verilen isim.

 

Numlock Key

Klavye üzerindeki iki durumlu bir tuşa verilen isimdir. Tuş aktif olduğunda kalvye üzerindeki sayıların ve dört işlem karakterlerinin bulunduğu tuş gurubuda aktif olur.

 

Numeric Keypad

Sayısal tuş takımı. Kalvye üzerindeki sayıların ve dört işlem karakterlerinin bulunduğu tuş gurubudur.

 

Null Modem Cable

İki bilgisayarı seri portlarından birbirlerine bağlamak için kullanılan kablo türüdür.

 

Notebook Computer

Hafif ve taşınabilir bilgisayar cinslerine verilen isimdir.

 

Noise

Parazit. Aktarılan sinyalleri bozmak için kullanılan sinyallere verilen isimdir.

 

Netware

İşletim sistemi. LAN üzerinde kullanılır. Novel Corporation tarafından geliştirilmiş birçok ağ üzerinde kullanılan işletim sistemidir.

 

OCR

Yazılı veya basılı karakterlerin makina tarafından ve foto-elektrik transuderlerden gelen girdilere dayanarak tanıması.

 

Operating System

Bir bilgisayarın yeteneklerini yöneten bir yazılım.

 

Optical Disc

Laser ışını kullanarak dijital bilgi kaydeden ve tekrar üreten bir video disk kopylama cihazı.

 

Optıbase

JGEB sıkıştırma ve hızlandırma kartları.

 

Output

Bilgisayar sonucu veya işlenmiş data.

 

Overload

Aşırı yüklenme.

 

OS/2

Önceleri IBM ve Microsoft tarafından geliştirilen, ancak sonradan IBM’in ürünü haline gelen multitasking bir işletim sistemidir.

 

Optimize

Programcılıkta bir programın en iyi hali ile çalışması için yapılan ayarlardır.

 

Option

Seçenek. Bir komutun yanında kullanılan ve o komutun belli bir kullanımına yönelik ek ifade.

 

Packet

Paketİletişim ağı üzerinden gönderilen veri birimi.

 

Pan

Yatay x-aksı boyunca uzanan bir kamera hareketi.

 

Parametre

Özel bir program için verilmiş değeri gösteren değişken.

 

Parity

Hafızadaki data errorlarını tespit etmek için kullanılan fazladan bir bitlik kod.

 

Partition

Sabit disk içerisindeki, özel amaçlar için kullanılan küçük bir bölüm.

 

Pixel

Resim elemanı için kullanılan kısaltma. Tek bir bitlik bilgi ile monitör üzerinde adreslenebilen tek bir noktadır.

 

Port

Bir eletronik devreye şebekeye ve sisteme giriş noktası.

 

Prob

Frekans ve benzeri etkenlerde empedans uygunluğu sağlayan araç ya da bağlantı kablosu.

 

Rafine etmek

Tamamen RAM’a depolanabilmesi için sıkıştırılmış bir bilgisayar animasyonlu sekans.

 

RAM

RAM (Silinebilen Bellek) olarak bilinen bu elemanlar oku/yaz belleği olarak da adlandırılır.

 

Raster

İmgenin görüntülendiği monitör ekranındaki taranmış olan ışıklı ekran.

 

Real Time kayıt

Sequencer programlarında metronom dinlenerek yapılan canlı müzik şekli.

 

RFC

Elektronik posta başlıklarının biçimi için Internet standardı. Elektronik Posta.

 

SAP – Sound Audio Program

İki dilde yapılan yayınlardan birinin kaydeden ses alma programı.

 

Senkronizasyon

İki sinyali faz ve frekans bakımından uyumlu hale getirme olayı.

 

Shareware

Belirli bir süre ücretsiz kullanılan, ancak yazılımın deneme süresi bitince yazılımın sahibine ücret ödenmesini gerektiren türden yazılımlara verilen isim.

 

Shotgun

Sesi mikrofonun önünde dar bir koni içinde yakalayan bir kardioid tipi. Genelde kameraya monte edilmiş olup, yalnızca kameranın yönetildiği taraftaki sesleri kaydeder.

 

SLIP

TCP/IP protokolünde IP paketlerini iki sistem arasında aktarmak için telefon hatlarını ya da RS 232 devrelerini kullanan protokol.

 

SMARTDRV

Sabit diskinizin hızını artırmak için kullanılır.

 

Software – Yazılım

Çalıştırıldığında bilgisayara belirli fonksiyonları yaptıran bir dizi instruction.

 

System

Hardware, software ve diğer yardımcı birimlerden oluşan ve bir ünite olarak çalışan grup.

 

TCP/IP Protocol

Internet üzerindeki bilgisayar sistemlerinin birbirlerine bağlanması için kullanılan standart ağ iletişim protokolüdür.

 

Telnet

Bir Internet sitesinden diğerine bağlanmak için kullanılan komut ve programdır. Komutu kullanarak bir internet sitesine bağlandığınızda karşınıza sitenin “login:” komut satırı gelecektir. Böylece Internet üzerinde iki makine direkt (ve özel) olarak birbirine bağlanabilir.

 

Terminal Emulator

Bilgisayarın terminal taklidi yapmasını sağlayan program. Bu programı kullanan bir bilgisayar, uzaktaki başka bir sisteme ait bir terminal gibi görünür.

 

Tray

CD player’da diskin alındığı tepsi.

 

Truncation

Hesaplamanın özel bir kural tarafından durdurulması.

 

Trunk

Trank. Anahat. Kablo-TV Dağıtımında kullanılan ana dağıtım kabloları.

 

Trunkey

Ekleme veya düzeltme işlemlerine gerek olmaksızın çalışan bir sistem.

 

Unix

Çok kullanıcılı, çok hedefli bir operasyon sistemi. Genellikle çalışma hayatında kullanılan bir işletim sistemi.

 

Unzip

Daha önce bir sıkıştırma yardımcı programı kullanılarak sıkıştırılmış bir dosyayı açmak.Upgrade: Daha yüksek performans veya ilerlemiş özellikler gösteren parçalarının eksiklerin yerlerine yerleştirilmesi.

 

Upload

Direk interface ya da bir modem yolu ile diğer bir bilgisayardan data almak.

 

Usenet – USEer NETwork

Konuya göre isimlendirilmiş binlerce ağ haber grubu, protokolleri çalıştıran bilgisayarlar ve ağ haberlerini okuyan ve makaleler yazan kullanıcıların oluşturduğu sistem.

 

Utilities

Yardımcı yazılımlar.

 

VGA – Video Graphies Aray

IBM PS/2 EGA’ya uyumlu grafik cihazı. Analog monitörleri de destekler.

 

VHD – Video High Density

Yüksek yoğunluklu video disk. Üç renk sistemine de uyar.

 

VHF – Very High Frequency

Çok Yüksek Frekans 2’den 13’e kadar olan kanallarda televizyon yayını.

 

Virtual Reality

Kullanıcının müdahale edebildiği 3-boyutlu ortama verilen addır.

 

Virus

Zarar vermek amacıyla kendini programlara kopyalayan, bu programlarla ilişki kuran, sistemdeki diğer programlara da yamanarak yayılan program.

 

VRML

3 boyutlu görüntüleri taşıyabilecek şekilde Web sayfaları oluşturabilen bir dil.

 

W3

Dünya Çapında Ağ (World Wide Web)

 

WAN

Geniş alan ağı. Birbirleri arasında oldukça uzak mesafe olan ve genelde PTT altyapısı kullanılarak oluşturulan bilgisayar ağı.

 

Webmaster

Bir web sitesinin editörlüğünü üstlenen kişiye “Webmaster” adı verilir. Webmaster’in görevi, Web sitesinin tasarımını yapmak ve “çarpıcılığını” korumaktır.

 

WINZIP

Winzip, Windows 95, 3.1 ve NT kullanıcılarının dosyalarını Internet üzerinden daha hızlı aktarmak için daha küçük hale getirmeye yarayan bir sıkıştırma yardımcı programıdır.

 

Write protect

Disket üzerindeki bir tırnak. Kapatıldığı zaman diskete birşey yazılamıyor veya silinemiyor.

 

X Windows

Çalışma sistemi veya grafik terminal satıcılarının çoğu tarafından kabul edilen bir Window operasyon sitemi.

 

X-asis

Bir tablonun yatay çizgisi.

 

Y-axis

Bir tablonun genelikle data rakamının bulunduğu dikey çizgisi.

 

Yazılım – Software

Daha çok programlanan yazılımlardır.

 

Z-axis

3 boyutlu bir tabloda önden arkaya doğru olan.

 

ZIP

PKZIP kullanılarak sıkıştırılmış (daha küçük dosya boyunda, ama eşdeğer bir dosya yapılan) bir dosya “zıp” dosyası olarak adlandırılır. Dosya uzantısı, ZIP’tir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir